Assembly: Whose Ocean?!

De oceaan is van levensbelang voor het leven op Aarde en het klimaat, toch wordt haar stem zelden gehoord in het recht en politieke besluitvorming. Het is volkomen onduidelijk wie er bedoeld wordt als instanties als de VN spreken van ‘onze oceanen’. Behoort de oceaan toe aan de gehele mensheid, of aan staten? Is de oceaan van zichzelf, of van de organismen die in de oceaan leven? Het is dus onduidelijk wie aanspraak mag maken op de oceanen en wie de oceanen mag vertegenwoordigen in de internationale politiek en recht. De oceanen staan onder druk door opwarming van de aarde en ook door bedrijven en staten die voor de oceanen schadelijke activiteiten (willen) ontplooien. Dit is dus een urgent probleem dat om opheldering vraagt.

Het onderzoek

De universiteit Utrecht gaat onderzoek doen naar deze vraag met een team van wetenschappers uit verschillende disciplines. Dit zijn o.a. oceanografen, geografen, juristen en geesteswetenschappers. Naast het team van wetenschappers cureren de Ambassade van de Noordzee en Casco Art een team van kunstenaars en ontwerpers. Deze kunstenaars en ontwerpers beschouwen we als mede-onderzoekers. Ze zijn binnen het kader van dit onderzoek vrij om hun eigen deelvragen te formuleren. De kunstenaars en ontwerpers werken samen met en parallel aan de wetenschappers en gebruiken hun eigen methodes en vormen van output.

Deze multidisciplinaire aanpak is van groot belang bij een vraag als deze. Want als het gaat om vragen rond representatie is er altijd een esthetische en ruimtelijke dimensie die aandacht verdienen. Het begrip ‘representatie’ betekent politieke en juridische vertegenwoordiging, maar ook de wijze waarop iets of iemand verbeeld wordt. En deze beide definities zijn even belangrijk. Want hoe breng je zoiets immens als een oceaan in beeld? Hoe luister je naar haar belang? De ruimtelijke dimensie is natuurlijk net zo belangrijk. Want wie heeft er toegang tot een ruimte waar over het lot van de oceanen beslist wordt? Wie mag er spreken en wie is toehoorder?

De Assembly

Dit onderzoek culmineert in een Assembly waarin het onderzoek in de praktijk wordt gebracht.  Tijdens de Assembly, die in januari 2025 zal plaatsvinden zal de vraag centraal staan hoe de stem van een meer-dan-menselijke entiteit als de oceaan kan worden gehoord, verwoord en versterkt in een context van (internationale) beleidsontwikkeling en bescherming van de oceaan. Dit bouwt voort op veel recente ontwikkelingen rond rechten voor natuur (bijv. de Lagune Mar Menor in Spanje) en opkomende crisis/stress in oceaanecosystemen. Het bouwt verder op (eeuwenoude) debatten en praktijken rond de oceaan als ‘blue commons’ (gemeenschappelijk voor iedereen) en plaatst deze debatten en praktijken in een niet-antropocentrisch perspectief. Voor het vormgeven van deze Assembly kunnen we ook uit onze ervaringen putten van de Moot-Court bijeenkomst  in het Vredespaleis in oktober 2022.

Tijdens deze Assembly zal ook een handvest gepresenteerd worden voor hoe de oceaan het beste kan worden gerepresenteerd in internationale wetgeving en diplomatie.